ใช้เส้นผมของคนอื่นปลูกผมได้จริงไหม? ข่าวใหญ่สะเทือนวงการปลูกผม!

“เป็นไปได้ไหม? ถ้าเราจะใช้เส้นผมของคนอื่นปลูกผม คำถามที่สั่นสะเทือนวงการศัลยกรรมปลูกผม และเป็นหนึ่งในประเด็นที่ถูกจับตามองมากที่สุดจากงานประชุมวิชาการระดับโลก 33rd World Congress of the ISHRS ณ กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี บทความนี้หมอท๊อปจะพาทุกคนไปเจาะลึกผลลัพธ์จากเคสจริงทั่วโลก เพื่อหาคำตอบว่า การปลูกถ่ายเส้นผมจากผู้อื่นสามารถให้ผลลัพธ์ที่ดูเป็นธรรมชาติ และคงอยู่ในระยะยาวหรือไม่

ใช้เส้นผมคนอื่น ปลูกผมได้จริงหรือ?

โดยปกติแล้ว ร่างกายคนเรามีระบบภูมิคุ้มกันที่พร้อมจะปฏิเสธสิ่งแปลกปลอมเสมอ ทำให้การปลูกถ่ายเส้นผมจากผู้อื่น (Allogeneic Hair Transplantation) เป็นเรื่องที่แทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่จากกรณีศึกษาที่น่าสนใจ ทั้งเคสการปลูกถ่ายเส้นผมจากพ่อแม่สู่ลูก พี่น้องที่ไม่ใช่ฝาแฝด หรือแม้แต่คนที่ไม่มีความผูกพันธ์ทางสายเลือด กำลังเปิดประตูบานใหม่สู่ความเป็นไปได้ที่น่าทึ่ง ทั้งนี้สาระสำคัญที่ควรรู้คือ

• การใช้เส้นผมของคนอื่นปลูกผม ยังเป็นวิธีใหม่และอยู่ในขั้นทดลอง ใช้เฉพาะบางเคสที่จำเป็นจริงๆ และต้องผ่านการพิจารณาอย่างรอบคอบ
• ร่างกายอาจไม่รับเส้นผมที่ปลูกถ่ายทั้งหมด เพราะระบบภูมิคุ้มกันของแต่ละคนไม่เหมือนกัน เส้นผมที่ปลูกถ่ายอาจขึ้นได้แค่บางส่วน
• ผลลัพธ์ไม่สามารถรับประกันได้ เพราะแต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน แม้จะมีการดูแลและวางแผนการรักษาอย่างดีที่สุดแล้วก็ตาม
• ปัจจุบันยังไม่ใช่มาตรฐานการรักษาทั่วไป จำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม เพื่อให้แน่ใจทั้งเรื่องความปลอดภัย และผลลัพธ์ในระยะยาว
• ความหวังในอนาคต หากมีการพัฒนาทางการแพทย์มากขึ้น การปลูกผมรูปแบบนี้อาจมีความเป็นไปได้มากขึ้นในอนาคต

ใช้เส้นผมของพ่อแม่ ปลูกผมได้หรือไม่?

Dra. Thalita Carlesso แพทย์ผิวหนัง เมืองอูเบอร์ลันเดีย ประเทศบราซิล ผู้เขียนหนังสือเกี่ยวกับปลูกผมแบบ FUE เล่มแรกในประเทศบราซิล, หนังสือการปลูกคิ้วเล่มแรกของโลก และหนังสือด้านการรักษาเชิงฟื้นฟู (Regenerative Therapy) เล่มแรกในบราซิล กับผลงานเส้นผมของพ่อแม่คือ ความหวังของลูก เคสผู้ป่วยเด็กอายุ 12 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น “โรคสังข์ทอง” หรือโรคความผิดปกติของการพัฒนาชั้นผิวหนัง เส้นผม ฟัน และเล็บ (Ectodermal Dysplasia) เนื่องจากผู้ป่วยมีข้อจำกัดด้านเส้นผมอย่างรุนแรง บิดาและมารดาจึงทำหน้าที่เป็นผู้บริจาคเส้นผม เพื่อใช้ในการปลูกถ่ายเส้นผมให้แก่บุตร 

เคสที่ใช้เส้นผมของพ่อแม่ปลูก ผลลัพธ์เป็นอย่างไร?

ทีมแพทย์ได้วางแผนปลูกถ่ายเส้นผม เพื่อทดสอบผลลัพธ์เบื้องต้น โดยเก็บกราฟต์ผมจำนวน 200 กราฟต์จากบิดา และ 200 กราฟต์จากมารดา แล้วนำมาปลูกเพื่อประเมินการตอบสนองของร่างกาย และแนวโน้มของผลการรักษา โดยได้รับการติดตามผลอย่างต่อเนื่องภายหลังการปลูกถ่ายเป็นระยะเวลา 1 ปี

ใช้เส้นผมของพี่น้อง ปลูกผมได้หรือไม่?

Dr. Alex Ginzburg เมือง Raanana ประเทศอิสราเอล กับผลงานบทเรียนจากการรักษาจริง! การปลูกถ่ายเส้นผมจากผู้อื่น ในพี่น้องสองคนที่ไม่ใช่ฝาแฝด เคสผู้ป่วยโรคผิวหนังอักเสบที่ทำลายรากผม ทำให้ผมร่วงถาวร (Lichen Planus Pilaris) หลังจากคนไข้ได้เข้ารับการปลูกผม (จากเซลล์รากผมตัวเอง) ใช้จำนวนกราฟต์ทั้งสิ้น 3,500 กราฟต์ พอผ่านไป 1 ปี ผลลัพธ์ออกมาดี แต่หลังจากปลูกผมได้ 4 ปี สภาพเส้นผมเริ่มแย่ลง ผมบางอย่างเห็นได้ชัด คนไข้จึงกลับมาพบแพทย์อีกครั้ง โดยในครั้งนี้มีแผนจะใช้เส้นผมจากผู้บริจาคซึ่งเป็นน้องชายของคนไข้เอง แพทย์ได้ทำการทดสอบโดยใช้จำนวนกราฟต์เพียงเล็กน้อยประมาณ 20 กราฟต์ เพื่อประเมินการรักษา หลังปลูกผม 1 สัปดาห์พบว่ายังไม่มีปฏิกิริยาอะไร หลังปลูก 10 เดือน 

เมื่อแพทย์เห็นว่าผลลัพธ์ไปในทิศทางที่ดี จึงดำเนินการปลูกผมต่อไป โดยใช้เส้นผมจากน้องชายของคนไข้เช่นเดิม ทีมแพทย์ได้ทำการเก็บกราฟต์ผมจากน้องชายของคนไข้จำนวน 2,000 กราฟต์ เพื่อใช้ในการปลูกถ่ายเส้นผม หลังปลูกผม 1 สัปดาห์ แพทย์ได้ติดตามอาการคนไข้เป็นประจำทุกเดือนโดยที่

• ไม่พบอาการแพ้
• ไม่พบภาวะรูขุมขนอักเสบ
• ไม่พบปฏิกิริยาต่อต้านสิ่งแปลกปลอม
• ไม่มีอาการคัน
• ไม่มีอาการแดงของผิวหนัง
• หลังปลูกผม 1 – 2 ปี ผลลัพธ์ค่อนข้างดี

พี่ชายที่ใช้เส้นผมของน้องชายมาปลูก ผลลัพธ์เป็นอย่างไร?

จากการรักษาพบว่า ผมที่ได้รับการปลูกถ่ายจากน้องชายยังขึ้นได้ดีอย่างต่อเนื่อง หลังผ่านไป 1 ปี และไม่พบผลข้างเคียง เนื่องจากพี่น้องของคนไข้มีความเข้ากันทางร่างกายใกล้เคียงกัน ทำให้ร่างกายยอมรับเส้นผมได้ดี แต่ยังมีคำถามที่ต้องติดตามต่อว่า

• ผมจะยังขึ้นต่อเนื่องในระยะยาวหรือไม่?
• ความหนาแน่นอาจลดลงเมื่อเวลาผ่านไปหลายปี? (จนถึงปัจจุบัน ผ่านมาแล้วประมาณ 4 ปี)
• คนไข้ผมยังไม่ร่วงจากบริเวณที่ปลูกถ่าย และโรคประจำตัวยังไม่ส่งผลกระทบต่อเส้นผมที่ปลูก

เคสนี้อาจเป็นหนึ่งในเคสแรกๆ ของโลก ที่มีการปลูกผมจากผู้บริจาคให้กันระหว่างพี่น้อง (รายงานเมื่อปี 2022) ผลการรักษาพบว่า สามารถทำได้จริงและปลอดภัย ในกรณีที่เป็นพี่น้องกัน และไม่พบผลข้างเคียงอย่างไรก็ตาม ถ้าในอนาคตเป็นกรณีที่ผู้บริจาคไม่ใช่พี่น้อง หรือร่างกายเข้ากันได้น้อยกว่า ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม ทั้งนี้การรักษาลักษณะนี้ต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมทางการแพทย์ก่อนทุกครั้ง เพื่อความปลอดภัยของคนไข้

ใช้เส้นผมของคนอื่นปลูกผมโดยที่ไม่มีความผูกพันธ์ทางสายเลือดได้หรือไม่?

Dr. Felix Mircea Popescu กับผลงานการใช้เส้นผมของคนอื่นปลูกผมโดยที่ไม่ได้มีความผูกพันธ์ทางสายเลือด Dr. Felix ได้กล่าวไว้ว่า คนไข้เคสนี้มีประวัติเคยรับการบริจาคไตเมื่อประมาณ 15 ปีก่อน และจำเป็นต้องรับประทานยากดภูมิคุ้มกันอย่างต่อเนื่อง ด้วยเหตุนี้จึงสามารถเข้ารับการปลูกถ่ายและย้ายเซลล์รากผมจากผู้อื่น โดยทั้งหมดดำเนินการภายใต้การดูแลและพิจารณาอย่างรอบคอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ 

ในการปลูกผมครั้งนี้ จำเป็นต้องดำเนินการทั้ง 2 ขั้นตอนไปพร้อมกัน โดยใช้กราฟต์ผมจากผู้บริจาคประมาณ 200 กราฟต์ ควบคู่กับการปลูกถ่ายและย้ายเซลล์รากผมในทันที ด้วยการเคลื่อนย้ายเซลล์รากผมจากห้องหนึ่งไปยังอีกห้องหนึ่งโดยไม่ผ่านกระบวนการแช่เย็น ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสการรอดของเซลล์รากผมได้มากขึ้น หลังปลูกผมไป 6 เดือน ได้ทำการตรวจชิ้นเนื้อของคนไข้พบว่าไม่พบปฏิกิริยาใดๆ หรือการอักเสบใดๆ ของรูขุมขน สำหรับเคสปลูกผมนี้ทำการปลูกผมด้วยกันทั้งหมด 3 ครั้ง ใช้กราฟต์ไปทั้งหมดประมาณ 2,500 กราฟต์

ผลงานการปลูกผมของ Dr. Felix ช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้วงการแพทย์ได้เห็นว่า ปัจจุบันสามารถทำการปลูกถ่ายและย้ายเซลล์รากผมจากบุคคลอื่นได้ แม้ว่าวิธีการดังกล่าวจะยังมีข้อกำจัดที่สำคัญ แต่ก็ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่มีคุณค่าสำหรับคนไข้ที่มีความต้องการฟื้นฟูเส้นผมด้วยการปลูกผม

การปลูกถ่ายเส้นผมจากผู้อื่น อาจไม่ใช่เรื่องเพ้อฝันอีกต่อไป แต่ยังคงเป็น “ความหวังที่มาพร้อมเงื่อนไข” อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการติดตามผลระยะยาว และต้องคำนึงถึงข้อจำกัดด้านจริยธรรมอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันการซื้อขายเซลล์รากผมในอนาคต สำหรับคนไข้ทั่วไป การใช้รากผมของตัวเองยังคงเป็นมาตรฐานที่ปลอดภัยที่สุด แต่สำหรับผู้ที่มีข้อจำกัดรุนแรง งานวิจัยเหล่านี้คือแสงสว่างที่บอกเราว่าในอนาคต “ความสวยงามของเส้นผม” อาจไม่ได้จำกัดอยู่แค่ทรัพยากรที่เรามีติดตัวมาตั้งแต่เกิดเพียงอย่างเดียว