ทำความรู้จักลักษณะเส้นผม ผมมีกี่เส้น ควรดูแลผมยังไงให้ไม่พัง !!

แต่ก็ยังมีอีกหลายคนที่ยังไม่รู้ และไม่เคยทราบวิธีการดูแลผมอย่างถูกวิธี รวมถึงการทำความเข้าใจ ลักษณะเส้นผม ของตนเอง หรืออาจเป็นเพียงส่วนน้อยที่จะรู้ว่าคนเราควรให้ความสำคัญกับการดูแลผมในระยะยาว บางคนอาจถึงขั้นนับจำนวนว่าผมมีกี่เส้น ซึ่งดูเหมือนจะเป็นเรื่องยิบย่อยเกินกว่าจะใส่ใจ ทั้งที่ในความเป็นจริง เรื่องเล็กน้อยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อสุขภาพเส้นผมและหนังศีรษะในระยะยาว

แต่ในบทความนี้เราจะบอกคุณเอง เกี่ยวกับลักษณะเส้นผม แต่ละแบบ ดูแลผม กันยังไง? ดูแลผมของ รากผม อย่างไร ถึงทำให้ ผมสุขภาพดี และคนเรา ผมมีกี่เส้น การหลุดร่วงของผมจำนวนเท่าไหร่ถึงเรียกว่าผิดปกติ และรวมถึงเราจะแนะนำถึง เส้นผม แบบไหนเรียกว่าอันตราย ควรเข้าปรึกษาแพทย์ผู้มีประสบการณ์ ที่ คลินิกปลูกผม เพื่อแก้ไขอย่างถูกวิธี

โครงสร้าง และลักษณะของเส้นผม

ก่อนจะไปถึงวิธี ดูแลผม สิ่งแรกที่เราควรรู้คือโครงสร้างพื้นฐานของผม แต่ละ ลักษณะเส้นผม ไม่ว่าจะตรง หยักศก หรือผมหยิก ล้วนมีโครงสร้างเหมือนกัน ซึ่งเส้นผมทุกเส้นประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่

• รากผม (Hair Root) อยู่ใต้ผิวหนังในถุงผม ที่เป็นจุดกำเนิดการเริ่มต้นของรากผม หากรากผมไม่แข็งแรง เส้นผมก็จะเปราะบาง และหลุดร่วงง่าย

• ก้านผม (Hair Shaft) คือส่วนที่เราเห็น และสัมผัสได้ ประกอบด้วยโปรตีน เคราตินเป็นหลัก

• ต่อมไขมัน (Sebaceous Gland) ทำหน้าที่ผลิตน้ำมันธรรมชาติ เคลือบเส้นผมให้ชุ่มชื้นและเงางาม

นอกจากโครงสร้างแล้ว ลักษณะ เส้นผม ของแต่ละคนก็มีความแตกต่างตามพันธุกรรม และเชื้อชาติ แบ่งออกได้หลักๆดังนี้

• ผมตรง เส้นผมเรียงตัวสม่ำเสมอ เงาง่าย แต่มีความมันเร็ว

• ผมหยักศก เส้นผมโค้งเล็กน้อย ดูมีวอลุ่ม แต่ชี้ฟูง่าย 

• ผมหยิก มีลอนชัด เส้นผม มักแห้งกว่าปกติ และต้องการการ ดูแลผม เป็นพิเศษ

ความแตกต่างของ เส้นผมแต่ละประเภท ส่งผลให้วิธีการ ดูแลผม ไม่เหมือนกัน เช่น ผมตรงควรเลือกแชมพูที่ช่วยควบคุมความมันและไม่ทำให้ผมลีบแบน ในขณะที่ผมหยิกควรเน้นผลิตภัณฑ์ที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น ลดอาการผมแห้ง ชี้ฟู และป้องกันผมแตกปลาย

การเข้าใจโครงสร้างและ ลักษณะของเส้นผม เหล่านี้จึงถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการดูแลผมอย่างถูกวิธี เพื่อให้เส้นผมแข็งแรง เงางาม และมี ผมสุขภาพดี อยู่กับเราไปได้ในระยะยาว

คนเราเส้นผมที่กี่เส้นกันแน่ ?

หนึ่งในคำถามที่หลายคนมักสงสัยคือ จริง ๆ แล้ว ผมมีกี่เส้น คำตอบคือ คนทั่วไปจะมี เส้นผม โดยเฉลี่ยประมาณ 100,000–150,000 เส้น อย่างไรก็ตาม จำนวนเส้นผมของแต่ละคนอาจแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านพันธุกรรม เชื้อชาติ และ ลักษณะของเส้นผม ของแต่ละบุคคล

• ตัวอย่างเช่น ผู้ที่มีเส้นผมสีบลอนด์มักจะมีจำนวนเส้นผมมากกว่าผู้ที่มีสีผมเข้ม ในขณะที่ผู้ที่มีเส้นผมสีแดงจะมีจำนวนเส้นผมน้อยที่สุด แต่ ลักษณะของเส้นผม มักจะหนา แข็งแรง และดูหนาแน่นมากกว่า

เส้นผม ของคนเรายังมีวงจรชีวิตที่ชัดเจน เริ่มตั้งแต่ระยะจะเจริญเติบโต (Anagen) ระยะที่ เส้นผม งอกยาวขึ้นอย่างต่อเนื่อง ต่อไปต่อด้วยระยะพักตัว (Catagen) เส้นผม หยุดการเจริญเติบโต และสุดท้ายคือระยะหลุดร่วง (Telogen) ระยะที่เส้นผมเก่าร่วงไป เพื่อเปิดทางให้ เส้นผม ใหม่งอกขึ้นมาแทน

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือ หลายคนมองว่าคนผมยาว จะ ผมร่วง มากกว่าคนผมสั้น ทั้งที่จริงแล้วไม่เกี่ยวกับความสั้น หรือความยาวของ เส้นผม เลย แต่ขึ้นอยู่กับ รากผม ว่าแข็งแรงแค่ไหน หาก รากผม ไม่แข็งแรง เส้นผมก็จะหลุดร่วงง่ายไม่ว่าจะ เส้นผม สั้น หรือเส้นผมยาวก็ตาม 

• เข้าใจจำนวน และ วงจรของ เส้นผม แล้ว เราจะมองชัดเจนขึ้นว่าการ ดูแลผม ตั้งแต่โคนจรดปลายเป็น สิ่งสำคัญ เพราะ เส้นผม แต่ละเส้นต่างมีอายุขัย และต้องการการ ดูแลผม ที่เหมาะสม และ สุขภาพดี เพื่อให้คงอยู่ได้นานที่สุด

ปัจจัยที่ส่งผลต่อความแข็งแแรงของเส้นผม

การมี ผมสุขภาพดี ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกผลิตภัณฑ์บำรุงเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีหลายปัจจัยที่กำหนด ความแข็งแรงของเส้นผม ตั้งแต่รากผมไปจนถึงปลายผม รวมถึง ลักษณะเส้นผม ของแต่ละบุคคล ซึ่งล้วนส่งผลต่อวิธีการดูแลผมที่เหมาะสมแตกต่างกันไปพันธุกรรม และฮอร์โมน เป็นตัวกำหนดสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นผมตรง ผมหยักศก หรือผมหยิก รวมถึงแนวโน้มของปัญหาผมร่วง หรือผมบาง โดยเฉพาะฮอร์โมนเพศชาย DHT ที่ทำให้รากผมอ่อนแอ และหลุดร่วงง่าย

• อาหารและโภชนาการ เส้นผมต้องการโปรตีน ธาตุเหล็ก วิตามินบี และสังกะสี หากขาดสารอาหารเหล่านี้ ผมจะเปราะ ขาดง่าย และหลุดร่วงเร็วกว่าปกติ

• พฤติกรรมการดูแลผม เช่น การทำสี ยืด ดัด หรือใช้ความร้อนกับผมบ่อย ๆ ทำลายโครงสร้างเส้นผม ทำให้แห้งเสียและแตกปลาย

• สุขภาพโดยรวม ก็ส่งผลโดยตรง ภาวะเครียด การนอนหลับไม่เพียงพอ หรือโรคบางชนิด ล้วนเร่งให้ผมร่วง และหยุดการเจริญเติบโต

• อายุและสภาพแวดล้อม เป็นอีกปัจจัยที่เลี่ยงไม่ได้ เมื่ออายุมากขึ้น วงจรการงอกของผมจะสั้นลง เส้นผมเล็ก และบางลงเรื่อย ๆ ขณะเดียวกันมลภาวะ และแสงแดดก็ทำให้ผมแห้งเสียง่ายขึ้น

จากงานวิจัยของ American Academy of Dermatology (AAD) พบว่า เมื่ออายุมากขึ้น เส้นผมจะงอกช้าลง รูขุมขนบางส่วนหยุดสร้าง เส้นผม ใหม่ ทำให้เกิดอาการผมบาง และผมหงอกเพิ่มขึ้น ขณะที่งานวิจัยใน International Journal of Trichology (2023, NIH) ยังยืนยันว่าอายุที่เพิ่มขึ้นส่งผลต่อ เส้นผม ที่ทำให้มีขนาดเล็กลง ผมบางลง  วงจรการเจริญเติบโตสั้นลง และการเสื่อมของเซลล์สร้างสีผมซึ่งนำไปสู่ภาวะผมหงอกในที่สุด

เมื่อเข้าใจปัจจัยเหล่านี้ เราก็สามารถปรับวิธี ดูแลผม ได้อย่างตรงจุด ทั้งการบำรุงจากภายใน ด้วยอาหารที่ดีต่อ เส้นผม และการปกป้องภายนอกจากความร้อน และมลภาวะ เพื่อรักษา เส้นผม ให้อยู่กับเราอย่างแข็งแรง และดูสุขภาพดีไปได้ยาวนาน

วิธีดูแลเส้นผมให้สุขภาพดี ?

การมี ผมสุขภาพดี ไม่ใช่เรื่องไกลตัว หากเข้าใจหลักการดูแลผม ที่ถูกต้อง และทำอย่างสม่ำเสมอ การ ดูแลผม ไม่เพียงช่วยให้ผมดูเงางาม แต่ยังช่วยป้องกันปัญหาผมร่วง และรักษา รากผม ให้แข็งแรงด้วย

• การเลือกแชมพู และครีมนวด

ควรเลือกให้เหมาะกับสภาพ เส้นผม เช่น ผมมันควรใช้สูตรควบคุมความมัน ส่วนผมที่แห้ง หรือผมที่ผ่านการทำสี สารเคมีต่างๆควรเลือกสูตรบำรุงผม และเพิ่มความชุ่มชื้นให้เส้นผม การเลือกผิดอาจทำให้ผมเสียสมดุล และเกิดปัญหาได้ง่าย

• การสระผม

ผมของคนเราไม่ควรสระผมบ่อยเกินไป หรือน้อยเกินไป โดยทั่วไปควรสระผม 2-3 ครั้ง/สัปดาห์ ถือว่าเหมาะสมที่สุด เพราะการสระผมบ่อยอาจทำให้ เส้นผม และหนังศีรษะแห้ง และการที่สระผมน้อยเกินไปอาจทำให้สิ่งสกปรกอุดตัน รากผม เราได้ 

• การบำรุงผม

การบำรุงผมด้วยการมาร์กผมสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง หรือใช้น้ำมันบำรุงผมเช่น อาร์แกน อะโวคาโด หรือมะพร้าว จะช่วยเคลือบ เส้นผม ลดการแตกปลาย และคืนความเงางามให้กับเส้นผม ของเรา

• อาหารการกิน โภชนาการ

การกินอาหารก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะ เส้นผม ของเราต้องการโปรตีน ธาตุเหล็ก วิตามินบี และสังกะสี เพื่อใช้ในการสร้างเคราตินที่เป็นโครงสร้างหลักของ เส้นผม การรับประทานอาหารให้ครบหมู่จะช่วยให้ เส้นผม และ รากผม แข็งแรงจากภายในสู่ภายนอก

• เรื่องพฤติกรรมทำลายเส้นผม 

การทำลายเส้นผมเช่น การดัด ยืด ทำสีบ่อยๆ หรือการใช้ความร้อนที่สูงเกินไป เช่น การไดร์ผม การหนีบผมบ่อยๆ สิ่งเหล่านี้ทำลายโครงสร้างของ เส้นผม จนทำให้เส้นผมแห้งเสีย เปราะบาง และแตกปลาย 

สำหรับคนที่มี ผมหยิก หรือผมหยักศก ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น หลีกเลี่ยงการเหวี่ยงแรง ขณะผมแห้ง และควรใช้หวีซี่ห่างในขณะผมหมาด เพื่อลดการขาดหลุดร่วงขณะหวีผม

นอกจากนี้ การนวดศีรษะ เป็นประจำจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดทำให้ รากผม ได้รับสารอาหารมากขึ้น ส่งผลให้ รากผม แข็งแรง

เคล็ดลับสำหรับการมีผมสุขภาพดี !!

นอกจากการเลือกวิธี ดูแลผม ที่ถูกต้องแล้วยังมีเคล็ดลับที่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวันเพื่อช่วยให้ เส้นผม และ รากผม แข็งแรงมากยิ่งขึ้น 

• การดื่มน้ำ

ควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 6-8 แก้ว/วัน จะช่วยให้ร่างกาย และหนังศีรษะไม่ขาดความชุ่มชื้นส่งผลให้ เส้นผม ดูเงางาม และไม่แห้งเสียง่าย

• การพักผ่อนให้เพียงพอ

ตามปกติของมนุษย์เรา ควรพักผ่อนอย่างน้อยวันละ 7-8 ชั่วโมง ซึ่งมีส่วนสำคัญในการฟื้นฟู และระบบฮอร์โมนในร่างกายเรา ส่งผลให้ รากผม ทำงานได้เต็มที่ และช่วยลดการหลุดร่วงของเส้นผม

• การจัดการความเครียด

อาการเครียด เช่น เครียดจาการทำงาน หรือปัญหาในชีวิตประจำวันที่พบเจอเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่สำคัญ เพราะถ้าหากเกิดความเครียดเรื้อรัง ส่งผลโดยตรงต่อ การเจริญเติบโตของ เส้นผม และถ้าหากคุณปล่อยไว้นานเกินไป อาจทำให้ผมร่วง ผิดปกติได้

• การเลือกผลิตภัณฑ์ออแกนิค 

การเลือกผลิตภัณฑ์ที่เป็นออแกนิค หรือไม่มีสารเคมีรุนแรง เช่น ซัลเฟต และพาราเบน เพราะผลิตภัณฑ์ ที่อ่อนโยนต่อศรีษะจะช่วยลดการระคายเคือง และทำให้ เส้นผม ของเราแข็งแรงอย่างธรรมชาติ 

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาคลินิกปลูกผม?

ปัญหาผมร่วงเล็กน้อยถือเป็นเรื่องปกติ แต่หากเริ่มมี สัญญาณเตือน ที่ไม่ควรมองข้าม เช่น ผมร่วงเป็นหย่อม ผมบาง แนวผมเริ่มถอยล่น จนเห็นพื้นที่ว่างชัดเจน นั้นอาจจะเป็นสัญญาณของภาวะผมบาง หรือหัวล้านที่ต้องรีบแก้ไข การเข้ารับคำปรึกษาการปลูกผมที่ คลินิกปลูกผม จะช่วยให้แพทย์ผู้มีประสบการณ์สามารถประเมินหาสาเหตุของ เส้นผม ได้อย่างตรงจุด และแนะนำการเข้ารับการรักษาทั้ง ก่อน และ หลังการปลูกพบ ไม่ว่าจะมาจากสาเหตุพันธุกรรม ฮอร์โมน ความผิดปกติของร่างกาย หรือปัญหาโรคอื่นๆ ซึ่งบางครั้งการ ดูแลผม ทั่วไปอาจไม่สามารถ แก้ปัญหาได้อย่างถาวร 

ในบางกรณีแพทย์อาจแนะนำ เทคนิคการปลูกผม ซึ่งเป็นเทคนิคที่ช่วยฟื้นฟูความมั่นใจ และแก้ปัญหาปัญหาผมร่วงขั้นรุนแรงได้อย่างเห็นผลชัดเจนมากกว่าการต่อผมทั่วไปที่หลายคนเลือกที่จะทำกัน แต่นั่นไม่ใช่การแก้ปัญหาบางครั้งอาจเป็นการทำให้เกิดปัญหาผมร่วงกว่าเดิมอีกด้วย การเข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์ผู้มีประสบการณ์ จะช่วยให้เห็นผลลัพธ์ได้ดีกว่า และช่วยลดความเสี่ยงในระยะยาว

ดังนั้น หากคุณเริ่มสังเกตว่าผมร่วงมากผิดปกติ ควรรีบปรึกษาผู้มีประสบการณ์ที่ The Skin clinic เรามีทีมแพทย์อเมริกันบอร์ด ที่ได้รับการรับรองระดับนานาชาติ มีประสบการณ์จริงมากกว่า 20 ปี อย่าปล่อยให้ปัญหาลุกลามจนแก้ไขยาก การ ดูแลผม ตั้งแต่ต้นวันนี้ คือการลงทุนเพื่อความมั่นใจ ในวันข้างหน้า